Pewną formą zabezpieczenia się przed zmiennością nastrojów na rynku kapitałowym są coraz modniejsze w ostatnim czasie lokaty strukturyzowane. W zasadzie można je porównać do inwestycji w fundusze akcji czy surowców, z tą tylko różnicą, że inwestor otrzymuje gwarancję kapitału, czyli tego, że wycofa co najmniej tyle samo pieniędzy ile na lokatę włożył, względnie – jeśli takie są postanowienia umowy – gwarantowaną część kapitału (np. 90 proc.).

Jak to możliwe? Twórca lokaty chce zapewnić inwestorowi bezpieczeństwo, dlatego większość powierzonych mu środków inwestuje np. w lokaty terminowe. Jeśli lokata strukturyzowana ma trwać np. trzy lata (a czas trwania jest zawsze z góry określony), wówczas może zdeponować na lokacie bankowej np. 85 proc. środków. Przez trzy lata te pieniądze wypracują zysk odpowiednio wysoki, by z całą pewnością zwrócić inwestorowi cały kapitał, który do “struktury” trafił. Pozostała część – w tym przypadku 15 proc. - inwestowana jest w różnego rodzaju papiery terminowe, na ogół w opcje. Cechą opcji jest to, że nie można na nich stracić więcej niż się na nie wydało (w przeciwieństwie do np. kontraktów terminowych), ale zarazem wzrost ich wartości – w sprzyjających warunkach rynkowych – nie jest niczym ograniczany. Jeśli wartość opcji wzrośnie w ciągu tych trzech lat o powiedzmy 300 proc., to inwestor, który włożył pieniądze na lokatę, osiągnie swój kapitał plus dodatkowo 60 proc. zysku (15 proc. powiększone trzykrotnie). Jeśli zaś wartość opcji spadnie nawet do zera, wówczas inwestor odzyskuje tylko wpłacony kapitał – bez żadnej premii.

Jest jednak i pewne ryzyko. Zwykle twórcy lokat zakładają realizację jednego scenariusza – np. że w górę będą iść akcje producentów dóbr luksusowych, albo że rynek będzie zmienny (można ustawić opcje w taki sposób by zarabiały na każdym trendzie – wzrostowym, lub spadkowym, byle tylko jakiś trend się pojawił). Jeśli te scenariusze się nie sprawdzą (akcje będą tanieć, a zamiast dużej zmienności będzie istniał np. trend boczny), wówczas inwestor nie zarobi na swojej lokacie strukturyzowanej, a jeśli się zastanowić - to nawet straci. Bo gdyby w tym samym czasie trzymał swoje pieniądze na zwykłej lokacie bankowej, przyniosłoby mu to zysk w postaci odsetek, których nie ma w lokacie strukturyzowanej.

Zadaniem inwestora jest więc rozpoznanie, czy twórca lokaty przyjął odpowiednie założenia przy swojej strukturze, czy rzeczywiście uda się na niej coś zarobić. Równie bacznie powinny być obserwowane koszty sprzedaży tej lokaty, bowiem ze względu na poziom jej skomplikowania dodatkowe opłaty dla klienta łatwo ukryć.

Najważniejszy jest tzw. wskaźnik partycypacji, który powinien być odpowiednio wysoki. Przy trzyletniej lokacie ma przekraczać 100 proc. (czyli jeśli lokata zakłada np. wzrost WIG20, to wzrost indeksu o 20 proc. powinien oznaczać dla inwestora zysk na poziomie właśnie 20 proc., a nie niższy).

Zwykle z lokaty strukturyzowanej można wycofać się przed czasem jej wygaśnięcia, ale wówczas gwarancja kapitału zwykle nie obowiązuje.