Waloryzacja

Waloryzacja jest rezultatem spadku siły nabywczej pieniądza (inflacja) i dotyczy świadczeń pieniężnych takich jak np. składki, renty, emerytury oraz wynagrodzenia. Idea waloryzacji zakłada, że świadczenia pieniężne powinny mieć dla ich odbiorców taką samą wartość ekonomiczną, jaką miała dana wierzytelność w chwili jej powstania. Waloryzacja polega zatem na przywróceniu wartości istniejącym zobowiązaniom pieniężnym, ale tylko takich, w których mija pewien okres między powstaniem a wygaśnięciem wierzytelności.

Waloryzacja jest odstępstwem od reguły z art. 358¹§1 kodeksu cywilnego, zgodnie z którą spełnienie świadczenia wynikającego z zobowiązania pieniężnego następuje przez zapłatę sumy nominalnej.

W Polsce zgodnie z przepisami ustawy z 16 lipca 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, emerytury i renty podlegają okresowej waloryzacji od 1 marca roku kalendarzowego następującego po roku kalendarzowym, w którym wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie od roku kalendarzowego, w którym była przeprowadzona ostatnio waloryzacja, wynosi co najmniej 105,0%. Waloryzacja jest zatem bezpośrednio uzależniona od poziomu inflacji. Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji. Waloryzacji podlega kwota świadczenia i podstawa jego wymiaru w wysokości przysługującej ostatniego dnia lutego roku kalendarzowego, w którym przeprowadza się waloryzację. Waloryzacja obejmuje emerytury i renty przyznane przed terminem waloryzacji.

Weksel

Weksel jest rodzajem papieru wartościowego, w którym wystawca weksla albo zobowiązuje się bezwarunkowo, że inna osoba (tzw. trasat) dokona na rzecz odbiorcy weksla (tzw. remitenta) zapłaty określonej sumy pieniężnej (weksel trasowany), albo sam przyrzeka, że zapłaci sumę wekslową odbiorcy weksla (weksel własny). Wystawca weksla występuje zatem jako główny dłużnik odbiorcy weksla.

W zależności od osoby remitenta możemy wyróżnić: weksel na zlecenie (upoważnia do przeniesienia w drodze indosu prawa do wierzytelności), weksel imienny (zawiera ścisłe określenie osoby remitenta) oraz weksel na okaziciela.

W prawie polskim zasady wystawiania i obrotu wekslami reguluje ustawa Prawo wekslowe z 1936 roku. Z wekslami mamy do czynienia na przykład gdy staramy się o kredyt hipoteczny lub gdy staramy się o kredyt inwestycyjny prowadząc działalność gospodarczą. W bankowości weksel stanowi bowiem jedną z chętnie wykorzystywanych form zabezpieczenia kredytu.

Aby weksel był ważny, niezbędne jest zamieszczenie w nim następujących elementów:

• nazwę „weksel” w samym tekście dokumentu, w języku, w jakim go wystawiono;
• polecenie bezwarunkowe zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej;
• nazwisko osoby, która ma zapłacić (trasata);
• oznaczenie terminu płatności;
• oznaczenie miejsca płatności;
• nazwisko osoby, na której rzecz lub na której zlecenie zapłata ma być dokonana;
• oznaczenie daty i miejsca wystawienia weksla;
• podpis wystawcy weksla.

W obrocie gospodarczym weksel pełni wciąż wiele ważnych funkcji:

• kredytową – w roli pieniądza jako zapłata za towar lub usługę (jako pewna forma kredytu kupieckiego);
• płatniczą – jako surogat pieniądza, którym można dokonać zapłaty;
• gwarancyjną – jako zabezpieczenie zobowiązań pieniężnych istniejących w chwili wystawienia weksla, ale również i przyszłych (np. z tytułu zapłaty odsetek, które dopiero zostaną naliczone);
• refinansową - przedstawienie weksla do dyskonta w banku pozwala posiadaczowi weksla uzyskać sumę wekslową, pomniejszoną o prowizję banku przed terminem płatności weksla;
• obiegową - wierzytelność wekslowa może być przenoszona w drodze indosu na inne osoby.

WIBOR

Pojęcie to wiąże się z ceną pieniądza na rynku międzybankowym, czyli ze stawką, po której jedne banki pożyczają pieniądze innym bankom. WIBOR (skrót od ang. Warsaw Interbank Offered Rate) jest to stawka oprocentowania depozytów międzybankowych w Warszawie. Jest ona zależna od tego, po ile banki mogą pożyczać lub lokować pieniądze w Narodowym Banku Polskim, czyli od wysokości stóp procentowych banku centralnego. Dlatego w ślad za zmianami głównej stopy procentowej NBP (zwanej również stopą referencyjną), zmieniają się również stawki WIBOR.

WIBOR ma duże znaczenie dla kredytobiorcy w polskim banku, gdyż decyduje o koszcie kredytu. Cena kredytu jest zazwyczaj powiązana z ceną pieniądza na rynku międzybankowym. Wraz ze wzrostem lub spadkiem stawki WIBOR zmienia się oprocentowanie kredytu (jest ono często określane jako stawka WIBOR plus marża banku).

Stawka WIBOR ustalana jest na tzw. fixingu w każdy dzień roboczy o godz. 11.00 przez Stowarzyszenie Dealerów Bankowych ACI Polska. Mogą w nim uczestniczyć wszystkie banki krajowe lub oddziały banków zagranicznych działających w kraju, które aktualnie pełnią funkcję dealera rynku pieniężnego.

WIBOR jest ustalany dla depozytów na następujące terminy:
1 dzień roboczy - overnight (O/N),
1 dzień roboczy - tomorrow / next (T/N),
1 tydzień (SW),
2 tygodnie (2W),
1 miesiąc (1M),
3 miesiące (3M),
6 miesięcy (6M),
9 miesięcy (9M),
12 miesięcy (12M).