Karta bankowa

Potoczne określenie kart wydawanych przez banki do korzystania z rachunku bankowego. Patrz: karta płatnicza.

Karta kredytowa

Dzięki karcie kredytowej mamy możliwość dokonywania transakcji nawet wówczas, gdy nie posiadamy przy sobie gotówki, ani nie posiadamy dostatecznych środków na naszym rachunku bankowym. Karta kredytowa jest dla nas gwarancją, że nie zabraknie nam pieniędzy w momencie, gdy będziemy ich potrzebować na dokonanie określonego zakupu, co więcej nie ma tu znaczenia czy dokonujemy transakcji w kraju, czy zagranicą.

Karta kredytowa jest rodzajem karty płatniczej wydawanej przez bank na wniosek osoby zainteresowanej, z której wydaniem wiąże się decyzja banku o przyznaniu limitu kredytowego. Warunki korzystania z karty kredytowej reguluje umowa zawarta pomiędzy bankiem a wnioskodawcą posiadaczem karty. Zazwyczaj nie jest wymagane posiadanie rachunku bieżącego w banku wydającym kartę.

Posiadacz karty kredytowej może dokonywać transakcji do limitu wydatków określonego kwotowo z góry przez bank w umowie o korzystanie z karty kredytowej (limit ten jest wypadkową oczekiwań klienta oraz oceny jego zdolności kredytowej przez bank; może to być np. dwukrotność miesięcznych zarobków netto). Wszystkie operacje wykonane przez posiadacza karty kredytowej są wliczane w ciężar limitu wydatków. W przypadku większości kart korzystanie z niej nie skutkuje natychmiastowym obciążeniem jej posiadacza odsetkami. Banki ustalają często tzw. grace period, czyli okres, w którym od zadłużenia na karcie nie są naliczane odsetki, pod warunkiem, że klient spłaci całość zadłużenia w terminie wskazanym na wyciągu. W ten sposób transakcje opłacone kartą kredytową możemy często spłacać nawet i powyżej 54 dni od momentu dokonania transakcji. Do podanego na wyciągu terminu płatności musimy spłacić co najmniej minimalną kwotę do zapłaty, określaną zadłużenia często jako procent salda rachunku w danym cyklu rozliczeniowym. Jeżeli nie spłacimy naszego zadłużenia na karcie w całości, bank naliczy nam odsetki od wykorzystanej kwoty kredytu. Odsetki są naliczane od momentu rozliczenia transakcji.

Ponieważ korzystając z karty kredytowej bardzo łatwo się zadłużamy, istotne jest, aby śledzić stan swojego zadłużenia i spłacać dokonane transakcje w terminie wyznaczonym przez bank. W porządkowaniu naszych finansów pomocne będą zwłaszcza wyciągi z dokonanych kartą kredytową operacji, które bank będzie wysyłał na nasz adres korespondencyjny lub adres poczty elektronicznej. Warto również zwrócić uwagę, że często oprocentowanie kredytu na karcie kredytowej jest wyższe niż w przypadku innych form kredytowania. Dlatego z karty kredytowej należy korzystać często, ale zawsze rozważnie, spłacając długi w terminie.

Karta płatnicza

Dzięki karcie płatniczej mamy dostęp do naszych środków finansowych zgromadzonych na rachunku bankowym oraz możliwość dokonywania płatności za zakup towarów i usług bez konieczności posiadania przy sobie gotówki (płatności bezgotówkowe). Karty płatnicze są dużym ułatwieniem dla konsumentów w zawieraniu transakcji kupna-sprzedaży, zastępują również gotówkę noszoną w portfelach.

Pierwsze karty, spełniające podobne funkcje jak obecne, pojawiły się w Stanach Zjednoczonych na początku XX wieku i były formą upoważnienia do odebrania zamówionego towaru oraz zapisania kredytu na rzecz danego klienta. Wówczas wydawały je duże sieci sklepów oraz pierwsze stacje benzynowe. Dzisiaj w powszechnym użytku są karty wystawione przez międzynarodowe organizacje, np. VISA International, Mastercard Worldwide, American Express, Diners Club, JCB. Współczesna karta płatnicza jest elektronicznym instrumentem płatniczym wydawanym przez bank.

Jest to plastikowa płytka z wbudowanym paskiem magnetycznym, na którym zapisano dane pozwalające na identyfikację karty: numer, imię i nazwisko posiadacza karty oraz termin jej ważności. Bezpieczeństwo posługiwania się kartą zapewnia kod PIN (ang. Personal Identification Number), który umożliwia uwierzytelnienie osoby np. przed wypłatą gotówki z bankomatu. Ze względów bezpieczeństwa nie powinniśmy udostępniać tego numeru innym osobom. W użytku są również karty z układem elektronicznym (chipowe), zapewniające wyższy poziom bezpieczeństwa ich posiadaczom poprzez zwiększoną kontrolę dostępu do karty, możliwość szyfrowania i deszyfrowania informacji, czy generowania i weryfikacji podpisów cyfrowych. Ze względu na brak dostatecznej liczby punktów odczytujących informacje z układu elektronicznego, większość tych kart wyposażonych jest również w pasek magnetyczny.

Karty płatnicze dzielą się na:

• debetowe, które są powiązane z rachunkiem bankowym (zazwyczaj rachunkiem bieżącym) klienta banku i umożliwiają zawieranie transakcji bezgotówkowych dopóki na rachunku są środki finansowe (obciążają konto posiadacza na kwotę zrealizowanych transakcji),
• przedpłacone (ang. pre-paid), które nie są związane z rachunkiem bankowym i mogą być wydane na okaziciela. Posiadacz tej karty może z niej korzystać po uprzednim zasileniu karty środkami pieniężnymi i tylko do wysokości kwoty środków znajdujących się „na karcie” mogą być dokonywane transakcje bezgotówkowe,
• kredytowe – bank na podstawie umowy przyznaje właścicielowi rachunku bankowego określony limit kredytowy i wydaje nową kartę, aby mógł korzystać z przyznanych środków. Posiadacz karty kredytowej może dokonywać transakcji bezgotówkowych, nawet jeśli na swoim koncie nie posiada żadnych środków,
• obciążeniowe (ang. charge) – są połączeniem karty kredytowej i debetowej. Bank wydaje je dla posiadacza rachunku bankowego. Można jej używać w podobny sposób jak karty kredytowej, rozliczenie z bankiem następuje w ustalonym terminie, a wówczas bank pobiera z rachunku kwotę, jaka została wykorzystana w płatnościach dokonywanych kartą,
• wirtualne – jak nazwa wskazuje karta ta „istnieje” wyłącznie wirtualnie i jest po prostu zarejestrowanym w systemie rozliczeniowym numerem. Można ją używać do transakcji realizowanych przez Internet, ponieważ jednak nie istnieje w fizycznej postaci – nie da się z jej pomocą dokonać transakcji w terminalach ani wyjąć gotówkę z bankomatu. Jej rozliczanie zbliżone jest do karty przedpłaconej.